Dlaczego przyjmujemy Komunię świętą pod jedną postacią?

19.03.2025

Pod postem do zadawania pytań do programu „Sprawki w pytaniach i odpowiedziach” padło pytanie o następującej treści: „Dlaczego nie pijemy wina w czasie Mszy św., np. w postaci maczania Hostii w winie? Czy to nie jest sprzeciw wobec słów naszego Pana Jezusa Chrystusa? Zawsze się nad tym zastanawiałam, proszę o wytłumaczenie”.

Odpowiadając, najpierw zwrócę uwagę, że w czasie Mszy świętej jedynie kapłan w czasie oczyszczania kielicha po Komunii świętej pije wino zmieszane z wodą, które używa do puryfikacji. Z kontekstu całego komentarza pod postem można jednak domniemywać, że autorka pytania ma na myśli Krew Pańską pod sakramentalną postacią wina.

Praktyka udzielania Komunii świętej pod jedną postacią nie stanowi sprzeciwu wobec słów naszego Pana Jezusa Chrystusa. Pod sakramentalną postacią chleba, w każdej cząsteczce jest substancjalnie obecny cały i niepodzielny Chrystus, z Jego Ciałem, Krwią, Duszą i Bóstwem. Podobnie pod sakramentalną postacią wina w każdej, nawet najmniejszej kropelce jest substancjalnie obecny cały i niepodzielny Chrystus. Tak to określa katolicki dogmat o konkomitacji.

Osobne konsekrowanie sakramentalnych postaci chleba i wina w czasie Mszy świętej mocą słów wyraża w sposób bezkrwawy rzeczywiste rozdzielenie Ciała i Krwi Pana Jezusa w czasie jego męki i śmierci na krzyżu, która stanowi Ofiarę złożoną Bogu Ojcu Przedwiecznemu, i która jest rzeczywiście uobecniana w czasie każdej Mszy świętej, aby ludzie mogli we wszystkich czasach korzystać z owoców tej Ofiary. Jedynie kapłan odprawiający Mszę świętą jest zobowiązany do spożycia obu postaci sakramentalnych jako dopełnienie Ofiary.

Kościół łaciński nie praktykował udzielania Komunii świętej pod dwiema postaciami i to nawet wyższym sługom ołtarza, czyli diakonom i subdiakonom, ze względu na zwiększone ryzyko profanacji Najświętszego Sakramentu i podkreślenie dogmatu o obecności całego Pana Jezusa w każdej postaci sakramentalnej. Dopiero wraz z promulgacją Nowej Mszy przez papieża Pawła VI, w punkcie 242 Ogólnego Wprowadzenia do Mszału Rzymskiego pojawił się zapis wyliczający szczegółowo przypadki, w których Komunia święta pod dwiema postaciami może być udzielona również osobom świeckim, co jest sprzeczne z dotychczasową praktyką katolicką.

Wspomniene wcześniej zwiększone ryzyko profanacji oznacza tutaj możliwość łatwego rozlania najdroższej Krwi Pańskiej. Potwierdza to doświadczenie z Nowych Mszy, gdzie w czasie udzielania Komunii świętej pod dwiema postaciami bardzo często dochodzi do przypadkowego rozlania Krwi Pańskiej.

Swoją drogą, udzielanie Komunii świętej pod dwiema postaciami, które zostało dopuszczone wraz z Nową Mszą, często motywowane jest błędnym podkreślaniem charakteru Mszy świętej nie jako ofiary przebłagalnej, ale jako uczty (a jak wiadomo, na uczcie musi być jedzenie i picie), podobnie jak czynili to protestanci, którzy odmawiali jej ofiarnego charakteru.