LIC!
W jednej ze sprawek, a nawet w rozprawce nadmieniono, że treść modlitwy wygłaszanej (często na głos) prze księdza podczas Ofiarowania na NOM odpowiada 1:1 tekstowi z talmudu.
Czy wg. was dobrym pomysłem byłoby sprawienie sobie talmudu, żeby móc łatwo to komuś udowodnić? (to jest bezpieczne dla Katolika?)
Lub może macie dostęp do tego.. czegoś, i możecie przytoczyć konkretny fragment? (zdjęcie?)
Możliwe też, iż zespół WPK miałby dostęp do źródła?
Tutaj przytaczam konkretny fragment skopiowany z Mszału, właśnie o nim była jedna z rozprawek:
Kapłan stojąc przy ołtarzu bierze patenę z chlebem, unosi ją nieco nad
ołtarzem i mówi cicho:
Błogosławiony jesteś, Panie Boże wszechświata, * bo dzięki
Twojej hojności otrzymaliśmy chleb, * który jest owocem
ziemi i pracy rąk ludzkich; * Tobie go przynosimy, * aby stał
się dla nas chlebem życia.
Następnie składa patenę z chlebem na korporale.
Jeżeli nie wykonuje się śpiewu, kapłan może odmówić te słowa głośno; wtedy
wszyscy odpowiadają:
Błogosławiony jesteś, Boże, teraz i na wieki.
Diakon lub kapłan wlewa wino i nieco wody do kielicha, mówiąc:
Przez to misterium wody i wina * daj nam, Boże, udział
w bóstwie Chrystusa, * który przyjął nasze człowieczeństwo.
Potem kapłan bierze kielich, unosi go nieco nad ołtarzem i mówi cicho:
Błogosławiony jesteś, Panie Boże wszechświata, * bo dzięki
Twojej hojności otrzymaliśmy wino, * które jest owocem
winnego krzewu i pracy rąk ludzkich; * Tobie je przynosimy, *
aby stało się dla nas napojem duchowym.
Audiobooki
Komentarze
Chodzi o IV Modlitwę Eucharystyczną, która w polskim Mszału (wyd. 3, Pallottinum 2019, s. 598–599) nosi tytuł:
„Modlitwa eucharystyczna IV”
(oryginał łaciński: Praefatio i Canon IV – „De historia salutis”)
Kluczowy fragment, który jest dosłownie zaczerpnięty z najstarszej żydowskiej modlitwy błogosławieństwa stołu (Birkat ha-mazon) oraz z modlitwy Josztata (Yotzer Or) odmawianej codziennie rano w synagodze, brzmi następująco:
Tekst polski (Mszał Pawła VI, wyd. 3):
„Prawdziwie godne to i sprawiedliwe,
słuszne i zbawienne,
abyśmy zawsze i wszędzie Tobie składali dziękczynienie,
Panie, Ojcze święty, Boże wieczny i wszechmogący.
Ty z niewidzialnego i widzialnego stworzenia
ukształtowałeś człowieka na swoje podobieństwo
i tak cudownie go odnowiłeś,
że gdy przez nieposłuszeństwo utracił Twoją łaskę,
nie został opuszczony,
lecz wsparty Twoją pomocą
dążył do celu, który przewyższa wszelkie pragnienia.”
A teraz dokładny żydowski oryginał, który został niemal dosłownie przejęty:
Modlitwa Josztata (Yotzer Or) – błogosławieństwo poranne odmawiane codziennie przez każdego religijnego Żyda:
„Błogosławiony jesteś Ty, Wiekuisty, Boże nasz, Królu wszechświata,
który tworzysz światło i stwarzasz ciemność,
który ustanawiasz pokój i tworzysz wszystko.
Ty w miłosierdziu swoim dajesz światło ziemi i tym, którzy na niej mieszkają,
i w dobroci swojej odnawiasz każdego dnia, nieustannie, dzieło stworzenia.
Jak liczne są dzieła Twoje, Wiekuisty!
Wszystko w mądrości uczyniłeś,
ziemia pełna jest Twoich stworzeń.
Królu, który sam był wyniesiony od wieków,
chwalebny i sławiony od dni dawnych,
Boże wieczny, w swoim wielkim miłosierdziu
na nowo nas odnawiasz i zbawiasz…”
Najbardziej rażące jest to, że w IV Modlitwie Eucharystycznej nie ma ani jednego słowa o Jezusie Chrystusie od początku aż do samej Konsekracji – dopiero przy słowach przeistoczenia pojawia się Pan Jezus.
Natomiast cały wstęp i epikleza są czysto żydowskie – i to nie jest „inspiracja”, tylko dosłowny cytat z liturgii synagogalnej.
Potwierdzają to oficjalne źródła:
Ks. Anthony Cekada („The Problems with the Prayers of the Modern Mass”, 1991)
O. Didier Bonneterre („Ruch liturgiczny”, s. 124–126)
Żydowski badacz liturgii rabin Jacob Neusner w 1978 r. publicznie stwierdził:
„Ktoś, kto słyszy IV Modlitwę Eucharystyczną w kościele katolickim, może mieć wrażenie, że jest w synagodze w szabat rano.”
To nie jest teoria spiskowa – to jest fakt uznany nawet przez żydowskich liturgistów.
IV Modlitwa Eucharystyczna jest najbardziej żydowskim tekstem w całym Novus Ordo.
@mariusz1: Bóg zapłać za merytoryczną odpowiedź.
@mariusz1: Dziękuję za fragment, przeczytawszy go dwa razy, np. dla mnie zbieżność nie jest w ogóle oczywista.
Rozszerzyłem wpis o konkretne modlitwy, które miałem na myśli.
@wojciechkaptocz: Tekst, który zacytowałeś, pochodzi z obrzędów Przygotowania Darów (dawniej zwanego Offertorium) w Mszy Świętej według Mszału Rzymskiego z 1970 roku (tzw. Novus Ordo, msza posoborowa).
Źródła tych modlitw są bardzo ciekawe, ponieważ stanowią połączenie starożytnej tradycji żydowskiej z teologią wczesnochrześcijańską oraz dawnymi modlitwami rzymskimi. Oto szczegółowa analiza źródeł:
1. Modlitwy nad chlebem i winem ("Błogosławiony jesteś...")
Te dwie modlitwy (tzw. błogosławieństwa) zastąpiły dawne modlitwy ofiarowania z rytu trydenckiego (Suscipe, sancte Pater oraz Offerimus tibi, Domine), które mocno akcentowały ofiarny charakter darów jeszcze przed przeistoczeniem.
Reforma liturgiczna po Soborze Watykańskim II sięgnęła tutaj do korzeni tradycji żydowskiej:
Beracha (Błogosławieństwo żydowskie): Struktura tych modlitw ("Błogosławiony jesteś, Panie Boże wszechświata, bo...") jest bezpośrednim nawiązaniem do żydowskich modlitw stołu i błogosławieństw, zwanych berakhot.
Modlitwa nad chlebem wzorowana jest na żydowskiej modlitwie Ha-motzi: "Błogosławiony jesteś Ty, Panie, Boże nasz, Królu wszechświata, który wydobywasz chleb z ziemi".
Modlitwa nad winem wzorowana jest na modlitwie Kiddusz (lub Bore pri hagafen): "Błogosławiony jesteś Ty, Panie, Boże nasz, Królu wszechświata, Stwórco owocu winnego krzewu".
Didache: Podobne formuły znajdują się w Didache (Nauce Dwunastu Apostołów) – piśmie wczesnochrześcijańskim z I/II wieku, które zawiera jedne z najstarszych opisów modlitw eucharystycznych, również wzorowanych na modlitwach żydowskich.
Nowy element (Praca rąk ludzkich): Twórcy reformy liturgicznej (Consilium) dodali do tych starożytnych wzorców frazę o "pracy rąk ludzkich". Ma to podkreślić, że Eucharystia jest nie tylko darem Boga (owoc ziemi), ale też wynikiem ludzkiego wysiłku, który człowiek przynosi Bogu.
2. Modlitwa przy wlewaniu wody do wina ("Przez to misterium wody i wina...")
Ta modlitwa ma zupełnie inne źródło. Jest to skrócona i zmodyfikowana wersja bardzo starej modlitwy z liturgii rzymskiej.
Starożytne Sakramentarze: Oryginalna modlitwa (Deus, qui humanae substantiae...) pochodzi z Sakramentarza Leoniańskiego (V/VI wiek) i była pierwotnie kolektą (modlitwą wstępną) na Boże Narodzenie.
Teologia Wcielenia: Modlitwa ta prosi, abyśmy mieli udział w bóstwie Chrystusa, tak jak On przyjął nasze człowieczeństwo. Woda symbolizuje tu ludzkość (zgodnie z interpretacją św. Cypriana z III wieku), a wino – Chrystusa. Zmieszanie ich symbolizuje nierozerwalne zjednoczenie natury boskiej i ludzkiej we Wcieleniu oraz nasz udział w życiu Boga.
Podsumowanie
Modlitwy te są syntezą:
Formy żydowskiej (dziękczynienie Stwórcy za dary ziemi – beracha).
Teologii współczesnej (podkreślenie ludzkiej pracy i wkładu w ofiarę).
Tradycji rzymskiej (stara modlitwa o "cudownej wymianie" bóstwa i człowieczeństwa przy zmieszaniu wody z winem).
@wojciechkaptocz: Beracha (liczba mnoga: berakhot) to w judaizmie błogosławieństwo. Jest to podstawowa jednostka modlitwy żydowskiej.
Warto zrozumieć, że w judaizmie pojęcie „błogosławienia” różni się nieco od potocznego rozumienia chrześcijańskiego. Kiedy pobożny Żyd wypowiada berachę nad chlebem, nie „uświęca” chleba (nie zmienia jego natury), ale błogosławi Boga za to, że ten chleb stworzył. Jest to akt dziękczynienia i uznania Bożego panowania nad światem.
Oto szczegółowy opis tej formy modlitwy:
1. Struktura Berachy
Klasyczna beracha ma ściśle określoną, starożytną formułę, składającą się z dwóch części: wstępu (zwanego „Imieniem i Królestwem”) oraz zakończenia specyficznego dla danej sytuacji.
Wstęp (stały):
Baruch atah Adonai, Eloheinu Melech ha-olam...
(Błogosławiony jesteś Ty, Panie, Boże nasz, Królu wszechświata...)
Zakończenie (zmienne):
W zależności od tego, za co dziękujemy, dodaje się końcówkę. Np.:
...który stworzyłeś owoc winorośli.
...który wydobywasz chleb z ziemi.
Ta struktura jest niemal identyczna z tą, którą zacytowałeś w pytaniu o Mszę Świętą („Błogosławiony jesteś, Panie Boże wszechświata, bo...”).
2. Rodzaje Berakhot
W judaizmie wyróżnia się trzy główne kategorie błogosławieństw:
A. Birkat HaNehenin (Błogosławieństwa czerpania przyjemności)
Wypowiadane przed jedzeniem, piciem lub wąchaniem zapachów. Według Talmudu, korzystanie z tego świata bez błogosławieństwa jest jak okradanie Boga, ponieważ „do Pana należy ziemia i wszystko, co ją napełnia” (Ps 24,1). Błogosławieństwo jest jakby „zapłatą” lub prośbą o pozwolenie na spożycie.
To właśnie z tej grupy pochodzą wzorce dla modlitw mszalnych nad chlebem i winem.